Kornea Hastalıkları

Kornea gözümüzün en dış kısmın oluşturan dokudur. Gözümüzü kapattığımızda parmağımızla bastırdığımız yer korneadır. Aynı bir pencere gibi şeffafdır ve gözümüzün dış etkenlerden korunmasını sağlar. Ayrıca gözün odağının oluşmasında önemlidir. Kornea damarsız bir dokudur ve oksijenini büyük oranda dışarıdan alır.

Göz yüzeyi nedir?

Aynaya baktığımız zaman kornea ile beraber gözün yüzeyini kaplayan beyaz kısım ve göz kapaklarının iç yüzeyini kaplayan kısma (oküler) göz yüzeyi adı verilmektedir.

Kornea-göz yüzeyi hastalıklari nasıl belirtiler verir

Korneanın farklı işlevleri olduğu için hastalıklarında çok çeşitli şekilde belirtiler gözlenebilmektedir. Bunlar arasında:

  • Görmede bulanıklık
  • Sulanma
  • Gözde batma
  • Göz ağrısı
  • Gözde kızarıklık
  • Işık hassasiyeti, güneşli havalarda gözü açamama
  • Gözde kaşıntı
  • Çapaklanma
  • Göz kapağında düşme
  • Göz kapaklarını açamama
  • Sık göz kırpma

Kornea – göz yüzeyinin nasıl hastalıkları vardır?

  • Korneada farklı yapılar olduğu için çok çeşitli hastalıkları vardır. Bu hastalıkların ayırımında uzman hekiminiz tarafından yapılacak muayene oldukça önemlidir.
  • Kornea – göz yüzeyi hastalıkları arasında:
    • Kalıtsal hastalıklar
    • Metabolik (diyabet, tiroid, veya bazı vücut hastalıklarıın göz belirtileri) hastalıklar
    • Enfeksiyonlar: Kornea – göz yüzeyi gözün en dış kısmında olduğu için özellikle enfeksiyonlar (mikrop kapma) iltihaplar açısından belirli bir riske sahiptir
    • Göz yaşı hastalıkları, göz kuruluğu, kirpik dibi iltihabı
    • Göz allerjileri: aynı mikrop kapma gibi göz yüzeyi allerji oluşturacak uyaranlara da sıklıkla maruz kalabilmektedir
    • Vücutta olan romatizma hastalıklarının gözü etkilemesi
    • Travma ve yanıklar : Göz yüzeyinin koruyucu etkisi nedeniyle travma ve yanıklara en sık maruz kalan kısımdır.
    • Göz tümörleri
    • Göz sinirlerinin hastalıkları

Kornea nakli nedir?

Korneanın yüzeyi kendini yenileyebilirken, %95’ini oluşturan iç kısımları kendini yenileyememektedir. Bu yüzden bu bölümdeki hastalıklar kalıcı olarak görmenin bozulmasına yol açabilen hasarlara neden olabilir.

Bu gibi hastalıklarda başka yollarda tedavi yapılamıyorsa, kornea nakli yapılması gerekebilmektedir.

Kornea nakli gözün korneanın şeffaf kısmının, başka bir kişiden alınacak yeni bir doku ile değiştirilmesidir.

Kornea nakli başarı oranı nedir?

Farklı hastalıklarda farklı başarı oranları vardır. Ancak başarı oranları %60 ile %95 arasında değişmektedir.

Kornea naklinin, böbrek, karaciğer veya diğer organ nakillerinden farkı nedir?

Kornea naklinin diğer organ nakillerine kıyasla önemli üstünlüğü damarsız bir doku nakli olmasıdır. Bu nedenle red oranları diğer organ nakillerinden daha düşüktür.

Göz Allerjileri – Göz Kaşınması

 

Göz allerjisi nedir? Neye karşı olur?

Göz allerjisi gözün yüzeyinde olur. Göz yüzeyine gelen allerji yapıcı maddeler (çicek-bitki tozları, ev tozları, mite gibi.) bu durumu tetikler. Göz yüzeyi dışarıya açık olan tek organdır bu nedenle allerjenlerden çok fazla etkilenir.

Göz allerjisinin neye karşı olduğunu bilmek mümkün mü?

Göz allerjisiin neye karşı olduğunu bilmek oldukça zordur. Göz yüzeyi dışa açık olduğundan dışarıdaki bir çok allerji yapıcıdan etkilenebilir. Başka bir şeye olan allerji göz allerjisini her zaman göstermez.

Göz allerjim hep bahar mevsiminde oluyor önlemek mümkün mü?

Erken tedavi ile birçok göz alllerjisini oluşmadan önlemek veya daha hafif geçirilmesini sağlamak mümkündür. Göz allerjilerinde erken tedavinin önemi büyüktür.

Göz allerjileri ciddi olabilir mi görme kaybı yapabilir mi?

Daha çok çocuklarda gözüken bazı göz allerjileri (Vernal Konjonktivit) görme üzerine kalıcı etkileri olabilir. Uzun süreli kullanılması gereken özel yapılan ilaç tedavileri, ve cerrahi müdahaleler (amniyon zarı nakli gibi) gerektirebilirler.

Gözün Mikrop Kapması (Konjonktivit ve Keratit)

Gözün beyazının mikrop kapması (konjonktivit ) nasıl olur? ve nasıl tanı koyulur?

Göz beyazı (konjonktiva) mikrop kapınca çoğunlukla gözde kızarıklı, çapaklanma, sulanma olur.

Konjonktivit nedenleri nelerdir? konjonktivit kalıcı mıdır?

Konjonktivitin birçok nedeni bulunmaktadır. Bunlar arasında virüsler başı çeker. Birçok farklı virüs konjonktivite neden olabilir. Virüsler dışında birçok bakteri bu duruma yol açabilir. Etkenin belirtilerine göre uygun tedavi önemlidir.

Adenovirüs konjonktiviti nedir? tehlikesi nedir?

Adenovirüs isimli virüsün yaptığı konjonktivit 4 hafta sürebilir ve kalıcı görme bozukluğuna neden olabilir. Zamanında müdahaleler ve takip önemlidir. Ayrıca bulaşıcıdır ve salgınlara neden olabilir. 1 yıl boyunca özel yapım ilaçlar ile tedavi edilmesi gerekebilir. Kornea üzerinde kalıcı iz bırakabilir. Kalıcı hasar ve iz bıraktığında excimer laser ile izlerin silinmesi tedavisi uygulanabilir.

Göz bebeğinin mikrop kapması (keratit) nedir? tehlikesi nedir?

Göz bebeğini kaplayan KORNEA nın iltihabına KERATİT denilir. Çok önemli bir durum olup ciddi şekilde tedavisi gerekir. Cİddi ve kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Keratitin sebepleri nelerdir? Kimler risk altındadır?

Birçok mikrop keratite neden olabilir. Bunlar arasında bakteriler, virüsler, mantarlar, ve parazitler vardır. Özellikle uçuk (Herpes) keratiti, kronik (uzun sürmesi) ve tekrarlayabilmesi nedeniyle önemlidir. Gözün çizilmesi veya yaralanması (travma), konjonktivit, immün (vücut savunma) sistem bozukluğu, çeşitli göz hastalığı olanlar, kontakt lens kullananlar özellikle risk altındadır.

Nasıl belirti verir? Nasıl tedavi yapılır?

Gözde kızarıklık, ağrı, batma, ışık hassasiyeti, sulanma, çapaklanma, görme bulanıklığı gözlenebilir. Her bir keratitiin sebebine göre tedavileri farklıdır. Özeli ilaçların (damlaların) yapılması gerekebilir, bazı durumlarda amniyon zarı nakli veya kornea nakli dahil gerekebilir.

Kuru Göz

Göz yaşının önemi nedir?

Gözün sağlıklı olarak görebilmesi için sürekli olarak göz yaşı yapılması gerekir. Ancak göz yaşı çok özel bir sıvıdır. İçinde su, suyun buharlaşmasını engellemek ve kayganlığı arttırmak için yağ, göze yapışmasını arttırmak için şekerli-sümüksü maddeler, göz hücrelerinin sağlıklı olarak büyümesini ve işlev görmesini sağlayan maddeler, ve mikropları öldüren maddeler bulunmaktadır.

Göz yaşı eksikliği kimlerde olur? Nasıl belirti verir?

Özellikle romatizma hastalıkları olanlar, bayanlar, sık bilgisayar veya benzeri ekranlara bakanlar, klimalı ve kuru ve tozlu ortamda çalışanlar, kirpik dibi iltihabı (blefarit) olanlar kuru göz için risk altındadır. Gözde kuruluk hissi, sık göz kırpma isteği, kızarklık, yanma, batma, yorgunluk şeklinde kendini gösterebilir.

Nasıl tanınır ve tedavi edilir?

Kuru gözün tanısı ve tiplerinin ayrılması önemlidir. Bunun için özel testler ve boyama testlerinin yapılması gerekmektedir. Tedavide kişiinin kendi göz yaşını arttırıcı ilaçlar, anti-enflamatuar damlalar, kuru gözün cinsine uygun göz yaşı damlaları, göz yaşının kaybolmasını arttıran tıkaç, veya kandan yapılan özel damlaların kullanılması gerekebilir.

Kirpik Dibi İltihapları – Blefarit

Kirpik dibi ilthabı nedir? Nasıl belirti verir?

Kirpik diplerinde yağ yapan bezlerin işlevlerinin bozulmasına ve kirpik dibinin mikrop kapmasına BLEFARİT adı verilmektedir. Gözde kızarıklık, göz kapaklarında şişme, sürekli kaşınma isteği, yorgun görünüm, batma, sık göz kırpma isteği, ışık hassasiyeti ile kendini belli eder.

Nasıl tanı koyulup tedavi uygulanır?

Göz muayenesi sırasında yapılan bazı özel tetkikler ile tanı koyulup tiplerine ayrılır. Her bir cinsine farklı tedaviler uygulanır. Tedaviler arasında çeşitli damlalar, göz yaşı damlaları, masaj, temizleme, veya özel kanül yardımı ile kanalların açılması şeklinde farklı tedaviler vardır.

Kontakt lens uygulamaları ve kontakt lense bağlı hastalıklar nelerdir?

Kontakt lensler göze dokundukları için çeşitli sorunlara neden olabilirler. Öncelikle göz yapısına uygun kontakt lenslerin kullanılması gerekmektedir, bunun için de özel tetkikler gerekebilmektedir. Ayrıca kontakt lenslerin üstüne yerleştirildiği kornea oksijenini dışarıdan almaktadır. Kontakt lens kullanımı sırasında gözde ciddi allerji, kuruluk, mikrop kapma, yaralanma ve oksijensiz kalma ve gözde kalıcı hasarlar meydana gelebilir. Zamanında tedavi ve müdahaleler sayesinde bu hasarlar önlenebilir veya tedavi edilebilir.

Göze et gelmesi – pterjium nedir? Neden oluşur? Nasıl tedavi edilir?

Gözün beyazının (konjonktiva) göz beyazına (kornea) yürümesine pterjium adı verilir. Nedeni tam bilinmemekle beraber güneş, rüzgar, ve kalıtımısal özelliklerin rol oynadığı düşünülmektedir. Tedavisi pterjium ameliyatı ile olmaktadır. Ancak klasik pterjium ameliyatları ile özellikle genç hastalarda %80’lere kadar var tekrar geri oluşma riski vardır. Yeniden tekrarlamanın önlenmesi için günümüzde özellikle göz kapağı altından güneş – rüzgar görmemiş olan bir parçanın özel teknikler ile nakledildiği ¨Kendinden (otogreft) nakil, amniyon zarı örtülmesi, pterjium yüzeyinin özel teknikler ile düzeltilmesi, ameliyat sırasında ve sonrasında özel yapım ilaçların kullanılması, veya limbal kök hücre nakli gerekebilmektedir.

Amniyon zarı (Anne-bebek arasi zar) nakli nedir? Nerelerde kullanılır?

Anne ile bebeğin uyumunu ve bebeğin düzgün gelişimini sağlayan bir zardır. Amniyon zarı örtülmesi, gözde özellikle korneadaki yaralanmalardan sonra hızlı ve kaliteli iyileşmenin sağlanması için uygulanan bir tekniktir.

Limbal kök hücre nakli nedir? Nerelerde kullanılır?

Kornea hücreleri yaralandıklarında daha çok gözün beyazı ile şeffaf kısmı arasında kalan gri-siyah bölgede (limbus) bulunan kök hücreler sayesinde tamir edilirler. Bazı hastalıklar veya yaralanmalar sonrasında bu kök hücreler dahil hasarlanabilir o zaman göz yüzeyi hiçbir zaman iyileşemez. Bu gibi durumlarda aynı kişinin diğer gözünden veya akrabasından küçük bir kök alınıp çoğaltılabilir ve nakledilebilir. Bu şekilde hastalık tedavi edilebilir.

Kornea nakli nedir? Kimlere yapılır?

Gözün korneasının (şeffaf kısmının) başka bir kişiden alınacak yeni bir doku ile değiştirilmesidir. Korneanın %95’ini oluşturan iç kısımları kendini yenileyemez. Bu yüzden bu bölümdeki hastalıklar kalıcı olarak görmenin bozulmasına yol açabilir. Bu gibi hastalıklarda, kornea nakli yapılması gerekebilir. Bu hastalıklar arasında keratokonus, kornea enfeksiyonları (keratit), kornea yaralanmaları, korneanın kalıtımsal hastalıkları, göz ameliyatı sonrası kornea hasarlanması sayılabilir.

Kornea naklinin başarı oranı nedir?

Kornea naklinin diğer organ nakillerine kıyasla önemli üstünlüğü damarsız bir doku nakli olmasıdır. Bu nedenle hastalıklara göre değişmekle beraber %90’a varan başarı oranı vardır.

Yeni nesil kornea nakilleri ve lameller kornea nakli nedir? Ne gibi üstünlükleri vardır?

Sadece hastalıklı kısmın nakledildiği nakillere lameller (parça) nakli denmektedir. Hatta bir korneadan iki kişiye nakil yapmak mümkündür. Bu sayede doku uyumu artar, naklin red oranı ciddi derecede azaltılır. ilaç kullanımı azaltılır, nakil sonrası göz tansiyonu ve katarakt oluşma sıklığı azaltılır, korneaya dikiş atmaya gerek kalmayabilir veya atılan dikiş sayısı azaltılabilir, dikişler daha erken alınabilir, çarpmalara göz daha dayanıklı hale gelir, yeniden nakil sayısı azaltılabilir. Ancak teknik olarak uygulanmaları klasik göz nakline göre çok daha zordur.

Kornea nakli ile beraber katarakt, göz tansiyonu, retina hastalıklari tedavi edilebilir mi?

Kornea nakli ile beraber, gerekirse gözün renkli kısmının (iris) hastalıkları, göz tansiyonu hastalıkları, katarakt – göz merceği hastalıkları, ve retina hastalıkları tedavi edilebilir.

Keratoprotez (yapay kornea) nedir? Kimlere uygulanır? Başarı oranı nedir?

Keratoprotez, yapay korneadır. Kornea naklinin uygulanamayacağı veya defalarca denenmesine karşın başarısız olması ve bu nedenle hastanın kör olması durumunda uygulanır. Ancak özel ameliyat teknikleri ve hastaların iyi takip edilmesi gerekmektedir. %60-70 arasında başarı oranları vardır.

Keratokonus

Keratokonus nedir? Nasıl bir hastalıktır?

Göz küremizin en dış kısmı olan KORNEA (yani gözümüzü kapatıp ellediğimizde parmağımıza direnç gösteren kısım) normalde KUBBE şeklindedir. KUBBE yerine PİRAMİT-KONİ şeklinde olmasına KERATOKONUS (KONİ-PİRAMİT ŞEKİLLİ KORNEA) denilmektedir.

Nasıl oluşmaktadır?

Normalde göz küresinin en dış kısmını, yani gözün penceresini oluşturan KORNEA oldukça sağlam ve dirençli bir dokudur. Keratokonus hastalığı kornea dokusunun daha yumuşak olması nedeniyle oluşmaktadır. Böylece göz basıncı tarafından itilen kornea zamanla sivrileşmekte ve görüntü bozulmaktadır.

Neden olmaktadır?

Kalıtım, kaşıma ve ovuşturmanın ve yaşanılan bölgenin önemli olduğu düşünülmektedir (Ülkemiz, Ortadoğu ve Akdeniz’de daha sıktır)

Nasıl belirtiler vermektedir?

Görmede bulanıklık, (özellikle geceleri artan) , görme kalitesinde azalma , Devamlı ilerleryen gözlük dereceleri (çoğunlukla artan miyop ve astigmat şeklinde), gözlük ile net görememe, ölçülen deceler ile gözlük arasında belirign fark olması, gözlerde kaşıntı, göz ovuşturma isteği, göz kamaşması ve ışık hassasiyeti şeklinde belirti verebilir. Bazen hiç belirti vermeyebilir. Yukarıda bahsedilen belirtiler mutlaka KERATOKONUS hastalığını göstermez. Bu gibi durumlarda uzman bir göz doktoru tarafından muayene yapılması gerekmektedir.

Nasıl seyretmektedir?

Hastalık çoğunlukla 15-35 yaşları arasında daha hızlı ilerlemektedir. İlerleme yavaş ve sürekli olduğu zaman tam olarak farkına varılınamamaktadır. Çok ilerlediği zaman ciddi görme kaybına neden olabilmektedir. Hastalık sıklıkla her iki göz arasında farklılık göstermektedir. Bu nedenle hastanın bir gözü daha iyi görmekte diğer gözü çok ilerlemiş olsa bile farkına varamayabilmektedir. Hastalığın ilerlemesi hızlanıp yavaşlayabilmektedir, ve kimde ne hızda ilerleyeceği tam olarak kestirilememektedir 35-45 yaşları arasında ilerleme çoğunlukla yavaşlamaktadır. Ancak 45 yaşından sonra dahi ilerleyen hastalar vardır. Nadiren de olsa bazı hastalarda çok ilerlediği zaman gözün koruyucu iç zarında çatlama meydana gelebilmekte ve kornea (göz bebeğinin dış yüzü) su toplayıp bembeyaz bir renk (hidrops) alabilmektedir

Nasıl tedavi edilir?

1. Görmenin arttırılması için

  • Gözlük
  • Kontakt Lens (Sert gaz geçirgen kontakt lensler veya Hibrid kontakt lensler)
  • Femtosecond laser ile kornea içine parça-halka yerleştirilmesi

2. Hastalığın yavaşlatılması, durdurulması için

  • Kollajen kroslinking: Riboflavin (B2 vitamini) ve UV ışını ile beraber yapılan ve korneayı sertleştirerek hastalığın ilerlemesini durduran bir tedavidir. Uzun dönem koruma sağlar. Damla anestezisi ile uygulanır. Hastanede yatmaya gerek yoktur. Göz kapatılmaz. Farklı tipleri vardır, İyileşme süreci: Tİpine gore 1 – 5 gün. Tam düzelme 2-6 ay.
  • Femtosecond laser ile kornea içine parça-halka yerleştirilmesi: Femtosaniye lazer (saç teli kalınlığındaki bir cismi 100’e bölebilen bir teknoloji) yardımı ile korneaya bir parça yerleştirilir ve keratokonus hastalığına bağlı gelişen sivrilik düzeltilir. Göz içine yerleştirilen halka saydam olup ömür boyu sorun çıkarmadan kalabilir. Ameliyat sonrası dışarıdan bakıldığında görünmez ve gözde varlığı hissedilmez. Damla anestezisi ile uygulanır. Hastanede yatmaya gerek yoktur. Göz kapatılmaz. Çoğunlukla 1 gün içerisinde belirgin düzelme sağlanır. Sonrasında iyileşme devam eder.
  • Diğer yöntemler ile düzeltilemeyecek ilerlemiş hastalığın tedavisi için Yeni nesil lameller (parça) kornea nakli uygulanmaktadır.

Hastalık Çocuklarıma geçer mi?

Hastalık doğrudan çocuklarınıza geçmez, ancak çocuklarınızda ve akrabalarınızda görülme sıklığı daha fazla olabilir.

Doç. Dr. Mustafa ÖZSÜTÇÜ
Katarakt,Kornea Hastalıkları,Refraktif Cerrahi,
Bağcılar
Doç. Dr. Mustafa ELİAÇIK
Katarakt,Kornea Hastalıkları,Refraktif Cerrahi,
Kadıköy
Op. Dr. Rukiye AYDIN
Katarakt,Kornea Hastalıkları,Refraktif Cerrahi,
Bağcılar

Kornea Hastalıkları ile ilgili merak ettiklerinizi info@medipolgoz.com veya aşağıdaki iletişim formundan bize iletebilirsiniz;

Konu Seçiniz